28.06.2021.


Raniji predsjednik Crne Gore Filip Vujanović na Forumu o Zapadnom Balkanu
Raniji Predsjednik Crne Gore Filip Vujanović učestvovao je na Forumu „Procjena Zapadnog Balkana: Put naprijed“ u okviru panela „Regionalne perspektive“. Na panelu koji su moderirali raniji predsjednik Vlade BiH Zlatko Lagumdžija i predsjednica Nacionalnog komiteta za američku vanjsku politiku Suzan Eliot, pored ranijeg Predsjednika Vujanovića su učestvovali: raniji Predsjednik Sjeverne Makedonije Branko Crvenkovski, raniji Predsjednik Albanije Bujar Nišani, ranija predsjednika Vlade Hrvatske Jadranka Kosor, raniji predsjedavajući Predsjedništva BiH Mladen Ivanić i raniji predsjednik Vlade Srbije Mirko Cvetković. U svom izlaganju, raniji Predsjednik Crne Gore je izjavio:

Uvažene kolege,
Dragi Zlatko,

Prije svega, iskaz poštovanja organizatorima iz Nacionalnog komiteta za američku vanjsku politiku, Nizami Gandžavi međunarodnog centra iz Azerbejdžana i Fondaciji društva zajedničkih vrijednosti iz Sarajeva za organizaciju ovog susreta, koji je vjerovatno najava da se vraćamo klasičnim sastancima i da napuštamo video konferencije i video panele.

Želim da odgovorim na pitanje koje je u naslovu ovog panela - kakva je perspektiva Zapadnog Balkana i kako naprijed. Odgovor je vrlo jasan, odgovor nema alternativu i odgovor doživljavam kao obavezu. Dakle, Zapadni Balkan u Evropskoj uniji kao potreba Zapadnog Balkana, jer nema stabilnosti, sigurnosti i perspektive Zapadnog Balkana kao kad je u Evropskoj uniji. Ali i Zapadni Balkan kao potreba Evropske unije, jer ona ne može biti ni cjelovita ni globalno konkurentna ukoliko nije u svojoj punoći. A njene punoće nema ukoliko nema Zapadnog Balkana u njoj.

Ta perspektiva je i obaveza, koja je konstituisana u novembru prošle godine na samitu Zapadni Balkan - Evropska unija, koji je organizovan u okviru Berlinskog procesa pod pokroviteljstvom Njemačke i kancelarke Angele Merkel, u suorganizaciji Bugarske i Sjeverne Makedonije. Samit je rezultirao Deklaracijom o zajedničkom ekonomskom tržištu i zajedničkoj ekološkoj agendi. I jedna i druga, po običaju ovih prostora, da se dobre vijesti i kvalitetne poruke slabije čuju i kraće traju, ostale su bez adekvatnog odijeka, iako su finale jednog važnog procesa, koji je trajao od 2014. godine.

Dužan sam da se podsjetim i da nas podsjetim, posebno predsjednika Hrvatske Iva Josipovića, da smo nakon ulaska Hrvatske 1. jula 2013. godine u EU imali inicijativu predsjednika Josipovića i Boruta Pahora, da formiramo jednu, po mom doživljaju, najbolju regionalnu inicijativu – Brdo-Brioni i da na njoj obezbijedimo učešće najviših zvaničnika država Evropske unije i Evropske komisije.

Prvi takav samit održan je nakon samo 25 dana na Brdu kod Kranja, uz učešće predsjednika Francuske Fransoe Olanda. Sljedeći, izuzetno važan sastanak je bio u Dubrovniku 15. jula 2014. godine, uz učešće kancelarke Merkel, nakon koga je za manje od mjesec dana otada održana konferencija o Zapadnom Belkanu u Berlinu i zvanično ustanovljen Berlinski proces.

Taj Berlinski proces je odmah uputio poruku da pristup Evropskoj uniji državama Zapadnog Balkana treba da bude individualan, ali da moramo da pokažemo saradnju. Saradnju u oblasti ekonomije, u oblasti obrazovanja, u oblasti kulture i u oblasti nauke.

Nakon toga, konferencija se održava 2015. godine u Beču, 2016. godine u Parizu, 2017. godine u Trstu. Konferencija u Trstu je vrlo važna, jer se tada konstituiše ideja o zajedničkom ekonomskom prostoru, koja dobija svoju realizaciju naredne godine na važnom samitu EU – Zapadni Balkan u maju mjesecu u Sofiji, u vrijeme predsjedavanja Bugarske Savjetom EU. Strategija Evropske komisije o Zapadnom Balkanu, uz odgovarajuću Deklaraciju sa Akcionim planom, je bila posljedica analize Svjetske Banke i Procesa saradnje u Jugoistočnoj Evropi, koji su utvrdili jednu činjenicu – da države Zapadnog Balkana međusobno najmanje sarađuju i da je njihova saradnja sa drugima mnogo veća,što logiku regionalne saradnje potpuno urušava.

Tada je i krenula ideja da se povežemo, i to da se povežemo u ovim oblastima koje su za sve najvažnije. Dakle, u oblasti ekonomije, u oblasti obrazovanja, u oblasti kulture, u oblasti nauke kroz istraživanje i inovacije i transfer znanja. Na kraju smo, na tom novembarskom online samitu, dobili odluku da formiramo zajedničko ekonomsko tržište. Vrlo važna, i suštinski vrlo bitna odluka perspektive u kojoj će države Zapadnog Balkana međusobno sarađivati u oblasti trgovine, investicija, digitalne ekonomije, industrije i inovacija, kao i Zelenu agendu koja prihvata Pariski sporazum, Kjoto protokol i obavezu ZB da se usvoje svi standardi agende zelene ekonomije koja treba da bude perspektiva i ovih prostora.

Vrlo važno, prihvaćen je, donijet i obećan u brzoj realizaciji Ekonomsko-investicioni program, koji je obezbijedila EK na nivou od 9 milijardi eura. Nedavno smo, u Tirani, informisani da će on biti 30 milijardi eura i to je poziv svima nama u regionu da formiramo zajedničke projekte, koji će tih 30 milijardi povoljnih kredita, a nadam se u značajnoj mjeri i donacija, plasirajti na ovaj prostor i omogućiti da imamo bolju infrastrukturu, bolju energetsku strukturu, lakšu, bržu i jeftiniju trgovinu i digitalnu povezanost koja će obezbijediti da lakše i efikasnije funkcionišemo.

Prema tome, EU kao naša budućnost bez alternative, EU kroz individualni pristup svake države, ali i EU kroz povezanost, koja će pokazati da smo ozbiljni partneri, da možemo međusobno da sarađujemo i, kroz tu vrstu preporuke, da budemo dio EU.


Broj čitanja: 61

Predsjednik Crne Gore Filip Vujanović, Cetinje 20. maj 2013. godine

Himna Crne Gore

Himna Crne Gore

 

Da li podržavate stav Predsjednika da su ekonomska i socijalna pitanja prioritet Crne Gore
da
ne



Copyright 2003 © Predsjednik Crne Gore
Powered by Internet Crna Gora