17.06.2022.

Raniji Predsjednik Crne Gore Filip Vujanović na 9. Globalnom Baku Forumu
Raniji predsjednik Crne Gore Filip Vujanović učestvovao je na IX Globalnom Baku Forumu, u organizaciji Nizami Gandžavi internacionalnog centra iz Azerbejdžana. Govorio je na panelu posvećenom Zapadnom Balkanu, na kojem su učestvovali i Predsjednik Albanije Iljir Meta, raniji Predsjednik Srbije Boris Tadić, raniji Predsjednik Hrvatske Ivo Josipović, raniji Predsjednik i premijer Albanije Salji Beriša i raniji premijer Mađarske Peter Međeši (Peter Medgyessy). Panelom su moderirali raniji predsjednik Vijeća ministara i ministar vanjskih poslova Bosne i Hercegovine Zlatko Lagumdžija i predsjednica Nacionalnog komiteta za Američku vanjsku politiku Suzan Eliot. U svom izlaganju, raniji Predsjednik Vujanović je istakao:

Kada analiziramo bezbjednosnu situaciju na Zapadnom Balkanu – moramo procijeniti uticaj rata u Ukrajini na Region.

Brutalna agresija Rusije na Ukrajinu ugrozila je temeljne vrijednosti globalnog poretka i međunarodnih standarda, pa je zaštita od takvog nasilja neophodna. Agresija je još jednom, na tragičan način, otvorila pitanje odnosa velikih i moćnih i malih i slabih država i očuvanja mira kroz mehanizme kolektivne zaštite. Takvu zaštitu treba osigurati globalno i regionalno, ali i različitim pristupima bezbjednosti svake države.

Globalno, potrebne su nam brze i efikasne reforme UN. Rusija, stalna članica Savjeta bezbjednosti UN-a, nuklearna sila, zemlja koja je bila dio pobjedničke koalicije i zemlja s najviše žrtava u Drugom svjetskom ratu, odlučila je upotrijebiti vojnu agresiju protiv Ukrajine. UN se moraju brzo reformisati jačanjem svoje preventivne uloge i osiguravanjem konkretnih i praktičnih akcija za mir i prosperitet čovječanstva.

Regionalno gledano, snaga međusobne povezanosti mora biti bitna i efikasna. Evropi je potrebna Europska unija koja mora sačuvati svoju najvredniju politiku – politiku proširenja. U sukobu između zamora od proširenja i čekanja na proširenje, EU gubi vrijednost proširenja.

Očito, EU ne može ostati funkcionalna ako postoji veto za blokiranje nekih procedura i politika. Veto nosi ozbiljan rizik za njegovu zloupotrebu. Jasno je da mora postojati više mehanizama za raspravu o različitim vrijednostima i okolnostima. Deblokada funkcija je nužna i hitna, a zemlje članice EU moraju prihvatiti svoje različite uloge i odgovornost.

Prostor Zapadnog Balkana mora unaprijediti sadržaj i nivo saradnje, kako u okviru regiona, tako i sa EU. Berlinski proces – najbolji model saradnje Zapadnog Balkana i EU – stvorio je koncept saradnje u ekonomiji, obrazovanju, kulturi, nauci i istraživanju.

Od Samita u Trstu 2017. do Samita u Sofiji 2020, zajedno sa Savjetom za regionalnu saradnju i CEFTA inicijativom, čelnici EU i Zapadnog Balkana kreirali su Zajedničko regionalno tržište Zapadnog Balkana. Ovaj projekat prihvatili su i EU i Zapadni Balkan na Samitu u Sofiji. Savjet za regionalnu saradnju definisao je Akcioni plan i dinamiku za države Zapadnog Balkana.

Umjesto da imamo usaglašen stav EU i zapadnobalkanske šestorke u radu na uspostavljanju Zajedničkog regionalnog tržišta Zapadnog Balkana, tri države – Srbija, Sjeverna Makedonija i Albanija – promovisale su novu regionalnu inicijativu: Otvoreni Balkan. Crna Gora, Bosna i Hercegovina i Kosovo nijesu prihvatile ovu inicijativu. I sada smo, umjesto saradnje, dobili nove nesporazume i podjele.

Umjesto zajedničkog djelovanja i stava čelnika država članica EU i Evropske komisije, imamo njihove različite pristupe ovoj inicijativi, što stvara konfuziju koja ugrožava vrijednost Zajedničkog regionalnog tržišta Zapadnog Balkana.

Svoje obraćanje zaključiću porukom da poštovanje mira, sloge i razvoja zavisi od našeg međusobnog razumijevanja i spremnosti da ispunimo naše zajedničke ciljeve i vrijednosti. opširnije
09.06.2022.

Raniji Predsjednik Crne Gore na 25. Evroazijskom ekonomskom samitu
Raniji Predsjednik Crne Gore Filip Vujanović učestvovao je na 25. Evroazijskom ekonomskom samitu u Istanbulu, u organizaciji Marmara fondacije. Na panelu posvećenom izazovima u pogledu snadbijevanja namirnicama, klimatskih promjena i migracija nakon pandemije virusa Covid-19 i Ukrajinsko-ruskog rata, raniji predsjednik je saopštio:

Poštovani Dr. Suver,
Vaše ekselencije,
Dame i gospodo,
Dragi prijatelji,

Koristim priliku da iskažem najviše poštovanje Dr Akanu Suveru i Marmara fondaciji, uz čestitke na organizaciji 25. Evroazijskog ekonomskog samita. Svojom tradicijom i uspjesima ovi samiti su zavrijedili visoko uvažavanje.

Iskazujem, takođe, posebno poštovanje za vašu posvećenost u savladavanju izazova pandemije virusa Covid19. Pandemija je, nažalost, odnijela milione života i, izvjesno, imaće dugoročne negativne posljedice.

Ovaj samit je prilika da razmijenimo mišljenja o ublažiavanju posljedica ove humanitarne katastrofe, uz efikasno i održivo zajedničko djelovanje. Nakon više godina virtuelnog, vratili smo se klasičnom sastajanju, uz optimizam uspjeha budućih zajedničkih aktivnosti.

Naš prvi zadatak je da ponovimo apel da politički lideri širom svijeta, u savladavanju svih izazova i kriza, rade zajedno na dobrobit čovječanstva. Da uputimo poruku da u ratovima nema pobjednika i da je mir jedini trajni garant stabilnosti i prosperiteta čovječanstva. Da saopštimo očekivanje da će se rat u Ukrajini i sukobi širom svijeta što prije biti okončani i da će se sva otvorena pitanja rješavati dijalogom.

Na prethodnim samitima smo dominantno razmatrali modalitete jačanja ekonomske saradnje kao važnog uslova prosperiteta. Svakako da je mir preduslov dobre ekonomske saradnje. Rat u Ukrajini produbio je krizu na prostoru Evrope uzrokovanu pandemijom Covid19, pa danas, pored zdravstvene, imamo ratnu i ekonomsku krizu.

Rat u Ukrajini pokazao je da nijesu prestali pokušaji dominacije velikih nad manjim narodima. Pokazao je slabosti uspostavljenih mehanizama saradnje u rješavanju kriza mirnim putem. Pokazao je i da Evropa mora biti ujedinjena u zajedničkim vrijednostima. Da demokratske tekovine više ne smiju biti taocem partikularnih ekonomskih interesa pojedinih država. Da se za mir uvijek i iznova treba boriti.

Temelji na kojima smo u prethodnih 70 godina gradili savremeno društvo su solidarnost, međusobno uvažavanje, pravo na samoopredjeljenje, poštovanje različitosti, jednakost, razumijevanje i tolerancija. Krajnje je vrijeme da se vratimo tim izvornim vrijednostima koje su nam omogućile prosperitet i snažan ekonomski progres. Jedini način za jačanje ovih trajnih vrijednisti je djelovanje kroz multilateralne i regionalne organizacije.

Već više godina se vodi debata o nužnosti reforme Ujedinjenih nacija. Tu debatu treba podržati, ohrabriti i odgovorno razmotriti konkretne ideje. Na ovaj način spriječili bismo neosnovane kritike na račun multilateralizma kao plemenite vrijednosti čovječanstva, koje nerijetko za cilj imaju ostvarivanje partikularnih interesa i urušavanje globalnog poretka.

Multilateralizam je nesumnjivo pokazao neke slabosti u rješavanju globalnih kriza, ali zahvaljujući vrijednostima multilateralizma nijesu se ponovili užasi iz dva svjetska rata, koje čovječanstvo uvijek opominju i obavezuju.

Na kraju izražavam nadu da ćemo svi zajedno nastaviti da snažimo i pružamo podršku regionalnim i globalnim inicijativama, uz još jedan poziv ohrabrenja za sve aktivnosti u redefinisanju multilateralne saradnje. Multilateralizam mora prevladati ne samo zbog sigurnije sadašnjosti, već i zbog bolje i održive budućnosti čovječanstva. Pandemija virusa Covid19 i ratovi nas na to opominju.

Zahvaljujem na pažnji! opširnije
02.04.2022.

Raniji Predsjednik Crne Gore Filip Vujanović na konferenciji u Tirani
Raniji predsjednik Crne Gore Filip Vujanović učestvovao je na konferenciji „Mir, bezbjednost i ekonomski razvoj na Zapadnom Balkanu“ u Tirani, u organizaciji Podgoričkog kluba i Federacije univerzalnog mira (UPF). Pored ranijeg predsjednika Vujanovića, na panelu „Značaj mira i stabilnosti na Zapadnom Balkanu u svjetlu aktuelnih dešavanja“ učestvovali su: raniji predsjednik Albanije Alfred Moisiu, raniji predsjednik Hrvatske Stjepan Mesić, ranija v.d. predsjednice Srbije Nataša Mićić, raniji predsjednik Sjeverne Makedonije Branko Crvenkovski, raniji predsjednik Kosova Fatmir Sejdiu, raniji član predsjedništva Bosne i Hercegovine Mladen Ivanić, potpredsjednica Parlamentarne skupštine NATO-a Mimi Kodeli i predsjedavajući Federacije univerzalnog mira za Evropu i Srednji istok Žak Marion. Moderatorka panela bila je ranija potpredsjednica Skupštine Albanije Vasiljika Hisi. U svom izlaganju, raniji predsjednik Vujanović je istakao:

Vaše ekselencije,
Dame i gospodo,
Učesnici panela,

Podgorički klub i UPF organizuju ovu važnu Konferenciju samo četiri mjeseca otkad su u Tirani potpisali Memorandum o saradnji. Organizuju je u Balkanskoj ambasadi mira, kojom je UPF uputio poruku Balkanskom i Korejskom poluostrvu o trajnoj i nezamjenljivoj vrijednosti mira.

Zašto tema rata i nestabilnosti nije zauvjek arhivirana na Zapadnom Balkanu? Nije arhivirana zbog istorijskih i savremenih razloga. Istorijskih – jer se Zapadni Balkan nalazio na raskrsnici globalno moćnih imperija koje su osvajanjem i ratom pokušavale da ga pretvore u dio svoje teritorije. Savremenih – jer se nakon raspada globalnih imperija na prostoru Zapadnog Balkana zadržao regionalni imperijalizam, sa opasnom namjerom da se promjenom državnih granica stvore velike nacionalne države.

Tragične namjere formiranja velikih nacionalnih država izazvale su, u raspadu bivše Jugoslavije, rat sa užasnim posljedicama. Decenijama nakon rata međusobno se udaljavamo različitim tumačenjem istorije.

Moramo se odreći ambicije da istoriju tumačimo samo i isključivo u sopstvenom doživljaju krivaca i žrtava. Ne ugrožavajmo sadašnjost i budućnost stalnim istraživanjima prošlosti, uz nametanje svog i negiranje doživljaja drugog. Prihvatimo da svi imaju svoje tumačenje istorije i sarađujmo u koegzistenciji različitosti, u ime mirne i prosperitetne budućnosti. Realnost pokazuje da su ožiljci rata u raspadu bivše Jugoslavije – a vjerovatno i onih koji su mu u prošlom vijeku prethodili – još svježi i da sada pomirenje nije realno. Budućnost će donijeti pomirenje, a uslov za to je sadašnjost različitog doživljaja istorije.

U obezbjeđenju mira i stabilnosti na Zapadnom Balkanu nemjerljivu i nazamjenljivu ulogu ima Evropska unija.

Samo kao ravnopravne i punopravne članice EU, države Zapadnog Balkana mogu dostići standarde i kvalitet života građana EU. Samo u EU – sadašnjoj ili reformisanoj – države Zapadnog Balkana mogu biti u uniji država u kojoj državne granice nemaju vrijednost i značaj. Državne granice zbog kojih je istorija Zapadnog Balkana bila toliko tragična.

U obilježavanju 100 godina od početka Prvog svjetskog rata, afurmišući vrijednosti mira, EU je pokrenula Berlinski proces, kojim je uspostavila strateško partnerstvo sa državama Zapadnog Balkana.

Na godišnjim samitima lidera EU i Zapadnog Balkana, od Berlina 2014. godine do Sofije 2020. godine, uspostavljeni su čvrsti temelji partnerstva, u kome je Zapadni Balkan dobio snažnu podršku za razvoj infrastrukture i unapređenje saradnje u ekonomiji, obrazovanju, kultiri, nauci i istraživanju. Ta saradnja je dodatna i snažna preporuka za članstvo država Zapadnog Balkana u EU.

Svakako da bi najveće dostignuće te saradnje bilo u uspostavljanju zajedničkog regionalnog ekonomskog prostora Zapadnog Balkana. Prostora koji treba da olakša, ubrza i učini jeftinijom trgovinu, regionalno investiranje, slobodno kretanje ljudi, roba, kapitala i usluga i digitalno povezivanje. Potpisom Sofijske deklaracije o regionalnom ekonomskom prostoru novembra 2020. godine, lideri država Zapadnog Balkana su se obavezali na uspostavljanje zajedničkog ekonomskog prostora, a Savjet za regionalnu saradnju Procesa saradnje Jugoistočne Evrope i CEFTA da će ovaj proces koordinirati.

Umjesto zajedničkog ekononskog prostora, Srbija, Albanija i Sjeverna Makedonija pokrenule su inicijativu Otvoreni Balkan. Izvjesno su inicijativu pokrenuli u dobroj namjeri. Svakako da je ekonomska i ukupna saradnja država Zapadnog Balkana nužna, a njen nizak nivo ozbiljan nedostatak.

Otvorenom Balkanu se nijesu pridružili Crna Gora, Bosna i Hercegovina i Kosovo. To nije osnos prema sjajnoj projekciji zajedničkog ekonomskog prostora. Zajednički ekonomski prostor Zapadnog Balkana izvjesno ima svoju vrijednost i opravdanja. Kao doprinos, a ne zamjena evropskim integracijama. Kao prostor svih, a ne samo nekih država Zapadnog Balkana. Po modelu koji je predložila EU, a države Zapadnog Balkana prihvatile. Ali samo uz koordinaciju navedenih regionalnih inicijativa, kojom se eliminiše rizik neravnopravnog i neobjektivnog međudržavnog upravljanja. Međudržavnog upravljanja za koja nas vezuju negativna iskustva i sjećanja.

Svakako da je za bezbjednost Zapadnog Balkana od posebne vrijednosti i značaja članstvo Crne Gore, Albanije i Sjeverne Makedonije u NATO-u, kao i odlučnost Kosova da bude dio te alijanse. U okviru te alijanse i njene ukupne bezbjednosti, snažno se doprinosi i bezbjednosti Zapadnog Balkana.

Zaključno, treba konstatovati da samo saradnjom u međusobnom uvažavanju, uz ravnopravnost i dijalog o otvorenim pitanjima, možemo imati budućnost mira i stabilnosti Zapadnog Balkana.

Hvala na pažnji. opširnije
22.03.2022.

Raniji predsjednik Crne Gore Filip Vujanović u Parizu
Raniji predsjednik Crne Gore Filip Vujanović učestvovao je u Parizu na forumu na visokom nivou "Izazovi za mir i toleranciju", u organizaciji Pariškog foruma za mir i razvoj i Globalnog savjeta za toleranciju i mir. Pored ranijeg predsjednika Crne Gore, na forumu su učestvovali i predsjednik Globalnog savjeta za toleranciju i mir Ahmed Aldžarvan, ranija predsjednica Hrvatske Kolinda Grabar Kitarović, visoki komesar OEBS-a za manjine Kairat Abdarhmanov, ambasador Jemena u Francuskoj Rijad Jasin, raniji ministar vanjskih poslova Gabona Noel Nelson Mesone i generalna konzulka Hrvatske u Istanbulu Ivana Zerec.

Nakon produktivnog sastanka, učesnici su usaglasili i donijeli sljedeće zaključke:

Učesnici sastanka na visokom nivou, posvećeni plemenitoj misiji globalne promocije vrijednosti tolerancije i kulture mira:

Reafirmišući vrijednosti tolerancije i mira, u skladu s punim poštovanjem Povelje Ujedinjenih nacija,
Prepoznajući krucijalnu ulogu obrazovanja, informisanja i medija u promociji tolerancije i mira u savladavanju globalnih kriza,
Prepoznajući krucijalnu ulogu svih djelova društva, a posebno položaj žena,
Najoštrije osuđujući terorizam, teška kršenja ljudskih prava i sve vrste konflikta i uništavanja koji predstavljaju prijetnju čitavom čovječanstvu,
Prepoznajući poseban značaj postizanju diplomatskih dogovora u vezi sa najhitnijim međunarodnim humanitarnim i bezbjednosnim problemima u Jemenu, u skladu s relevantnim rezolucijama Ujedinjenih nacija,
Zabrinuti zbog eskalacije retorike u funkciji upotrebe oružja za masovno uništenje,
Uzimajući u obzir neophodnost sišenja i jačanja globalnih koalicija u savladavanju današnjih potreba društva,
Dogovarajući uspostavljanje dublje, šire i efektivnije saradnje u promociji humanitarnih vrijednosti tolerancije i mira, redukujući i eliminišući zapaljive izjave koje ne doprinose pregovaračkim rješenjima,
Pozdravljajući sve napore za rješavanje pregovorima trenutnog vojnog sukoba u Ukrajini, uključujući diplomatske napore predsjednika Francuske Emanuela Makrona, u sklopu predsjedavanja Savjetom Evropske unije,
Objavljuju poziv za mir kroz hitna pregovaračka i diplomatska rješenja, svima koji su posvećeni da pomognu i učestvuju. opširnije
26.11.2021.

Raniji Predsjednik Filip Vujanović na drugoj Međunarodnoj konferenciji o zelenom razvoju Pojasa i puta
Raniji Predsjednik Crne Gore Filip Vujanović učestvovao je na Drugoj Internacionalnoj konferenciji o zelenom razvoju Pojasa i puta. Konferencija je organizovana od strane Kineskog međunarodnog centra za kulturnu razmjenu (CICEC) i Nacionalne akademije za razvoj i strategiju Renmin univerziteta. U svom izlaganju, raniji Predsjednik Vujanović je istakao:

Višedecenijske klimatske promjene su nesumnjivo ozbiljna globalna prijetnja zdravlja i kvaliteta života ukupnog čovječanstva. Zato je obaveza obezbjeđenja zdrave životne sredine i zelenog razvoja važna odgovornost svake države, svih regiona i ukupne međunarodne zajednice. Zaštita i unapređenje životne sredine potvrđuju vrijednosti multilateralizma i pokazuju da je on nužan i nezamjenljiv.

Crna Gora je pokazala odgovoran odnos u zaštiti životne sredine u dosljednoj primjeni Okvirne konvencije UN o klimatskim promjenama i Pariskog sporazuma. Crna Gora je aktivno učestvovala u kreiranju Pariskog sporazuma, odmah ga je ratifikovala i, na temlju najviših ekoloških standarda, donjela Zakon o zaštiti od negativnih uticaja klimatskih promjena. Zakon je utvrdio obavezu donošenja Strategije niskokarbonskog razvoja za narednih 30 godina i Akcionog plana za njeno sprovođenje koji će se utvrđivati svake dvije godine.

Crna Gora je pokazala punu spremnost regionalnog djelovanja u zaštiti životne sredine, učešćem u inicijativama Jugoistočne Evrope i Mediterana i prihvatanjem Deklaracije o zelenoj agendi Zapadnog Balkana, u okviru saradnje država Zapadnog Balkana i EU.

Time je Crna Gora iskazala spremnost za punom regionalnom saradnjom, ali i regionalnim nadzorom nad primjenom mjera zaštite životne sredine. Na ovaj način se potvrđuje ustavno opredjeljenje Crne Gore da bude ekološka država.

U svom djelovanju u UN Crna Gora će biti privržena multilateralizmu, smatrajući da je zaštita od klimatskih promjena njegova važna potvrda.

Iskazujem poštovanje NR Kini i njenom predsjedniku Xi Jinpingu za maksimalnu posvećenost globalnoj zaštiti i unapređenju životne sredine. U tom smislu, ističem posebnu važnost nedavno usvojene Deklaracije u Glazgovu, o zajedničkoj posvećenosti NR Kine i SAD-a na zaštiti životne sredine i implementaciji Pariskog sporazuma.

Drugu Internacionalnu konferenciju zelenog razvoja "Pojasa i Puta" doživljavam potvrdom ovog opredjeljenja NR Kine i želim joj uspješan rad. opširnije
06.11.2021.

Raniji Predsjednik Crne Gore Filip Vujanović na VIII Global Baku Forumu
Raniji predsjednik Crne Gore Filip Vujanović učestvovao je na VIII Global Baku Forumu, u organizaciji Nizami Gandžavi internacionalnog centra iz Azerbejdžana. Govorio je na panelu posvećenom Zapadnom Balkanu, koji je moderirao raniji predsjednik Vijeća ministara Bosne i Hercegovine Zlatko Lagumdžija, a na kojem su učestvovali i raniji Predsjednik Bugarske Petar Stojanov, raniji Predsjednik Srbije Boris Tadić, raniji predsjednik Hrvatske Ivo Josipović, raniji predsjednik Vlade Česke Jan Fišer i predsjednica Nacionalnog komiteta za Američku vanjsku politiku Suzan Eliot.

Raniji predsjednik Filip Vujanović je, govoreći o perspektivi Zapadnog Balkana, istakao da ona mora biti usmjerena na maksimalnu saradnju i partnerstvo svih zemalja regiona. Dva su ključna uslova uslova za to – prihvatanje različitog doživljaja prošlosti uz suživot različitosti kao preduslov za pomirenje i prihvatanje već ustanovljenih granica između država Zapadnog Balkana.

Svaka država različito doživljava prošlost i tumači je u svoju korist. Treba živjeti u suživotu tih razlika koje ne smiju da sprečavaju saradnju.

Postojeće državne granica se ne treba mjenjati. Namjere promjene granica bile su uzrok svih ratova na Balkanu u prošlom vijeku. Primjer rješavanja osjetljivog pitanja granica su sporazumi o granici koje je Crna Gora potpisala sa Bosnom i Hercegovinom i Kosovom.

Raniji predsjednik Crne Gore je kao najveći izazov na regionalnom planu istakao pitanje odnosa Srbije i Kosova, koje može biti riješeno jedino posredstvom dijaloga i uključivanjem međunarodne zajednice.

Rješavanje ovog pitanja mora biti potreba i interes građana i ekonomija Srbije i Kosova, koji moraju uspostaviti saradnju bez obzira na komplikovano pitanje obostranog priznanja.

Govoreći o načinu na koji bi saradnja na Zapadnom Balkanu trebalo biti uspostavljena, raniji Predsjednik Vujanović istakao je da je najbolji model za njeno ostvarivanje poštovanje prethodno postignutih dogovora Zapadnog Balkana i Evropske unije. Posebno je naglasio značaj deklaracija i strategija iz 2018. i 2020. godine usvojenih u Sofiji na samitima EU-Zapadni Balkan u okviru Berlinskog procesa.

Ocjenio je značajnom inicijativu Otvorenog Balkana u saradnji Srbije, Albanije i Sjeverne Makedonije, ali da bi ona morala uključiti i Crnu Goru, Kosovo i Bosnu i Hercegovinu i svoje aktivnosti sprovoditi kroz već uspostavljene mehanizme saradnje. Ideja stvaranja zajedničkog regionalnog tržišta Zapadnog Balkana optimalna je za saradnju u oblasti ekonomije, ali ne može biti koordinirana od pojedinih država kroz organe koje bi one formirale, već mora biti koordinisana iz Savjeta za regionalnu saradnju Procesa saradnje Jugoistočne Evrope i CEFTA inicijativu. Samo koordinacijom kroz ove regionalne inicijative eliminiše se rizik dominacije odlučivanja pojedinih država. opširnije
15.10.2021.

Raniji predsjednik Crne Gore Filip Vujanović na Forumu o ekologiji klimatskim promjenama
Raniji predsjednik Crne Gore Filip Vujanović učestvovao je na Forumu o ekološkoj civilizaciji Konferencije Ujedinjenih nacija o biodiverzitetu 2020. (faza 1). Raniji predsednik Vujanović učestvovao je, posredstvom video uključenja, u diskusiji "Bankarske finansijske institucije koje podržavaju očuvanje biodiverziteta". Ovaj tematski forum suorganizovali su Kineska bankarska asocijacija, Nacionalni institut za razvoj i strateška istraživanja Univerziteta Renmin u Kini i Razvojni program Ujedinjenih nacija. U svom uvodnom izlaganju, raniji crnogorski Predsjednik je izjavio:

Kriza održivosti životne sredine drastično je produbljena. Katastrofalni uticaj klimatskih promjena i promjenljivosti, zajedno sa aktuelnim pogoršanjem stanja biodiverziteta, koji je dostigao nivo neuporediv s drugim epohama istorije čovječanstva, čine budućnost naše planete neizvjesnom.

Potrebna nam je brza i duboka transformativna promjena koja će se baviti međuzavisnošću i međusobnom jačanju kapaciteta za integrisan odgovor na opasnosti od gubitka biodiverziteta, klimatskih promjena i zdravlja. Potpuna i brza transformacija ekonomskog razvoja mora omogućiti prelazak na novi model strukturiran oko inovativnih tehnoloških rješenja. Ta prekretnica bi trebalo da dovede do uklanjanja zavisnosti naše ekonomije od fosilnih goriva, razdvajanja korišćenja prirodnih resursa i uticaja na životnu sredinu od ekonomskog rasta i zaustavljanja gubitka biodiverziteta.

Čvrsto verujem u sposobnost čovječanstva da odlučno krene u takvu zelenu transformaciju na koju smo se obavezali usvajanjem Agende UN za održivi razvoj do 2030. Čak i mali doprinos svake zemlje znači puno u održavanju uslova života koji poznajemo na našoj planeti. Odlučne i hrabre političke odluke zasnovane na relaciji nauka-politika od najveće su važnosti za uspjeh predstojeće Konferencije.

Moramo dozvoliti nauci da nas vodi u tom pravcu. Vizija i inicijative usmjerene na postavljanje globalne izgradnje ekološke civilizacije kineskog univerziteta Renmin i njegove Nacionalne akademije za razvoj i strategiju odličan su primjer transformacije potrebne za postizanje zajedničke održive budućnosti čovječanstva. opširnije
09.07.2021.

Raniji Predsjednik Crne Gore na 24. Evroazijskom Ekonomskom Samitu
Raniji Predsjednik Crne Gore Filip Vujanović učestvovao je na 24. Evroazijskom ekonomskom samitu, koji je u organizaciji Marmara fondacije iz Turske realizovan u online formatu. U okviru panela o klimatskim promjenama i globalnom zagrijavanju, raniji predsjednik Vujanović je izjavio:

Poštovani dr. Suver, dragi Akane
Vaše ekselencije,
Uvaženi prijatelji,
Dame i gospodo,

Zadovoljstvo mi je da učestvujem na 24. Evroazijskom ekonomskom samitu u organizaciji Marmara fondacije, uz želju da bude uspješan.

Među najznačajnijm izazovima za budućnost čovječanstva, svakako je globalno zagrijavanje uzrokovano klimatskim promjenama.

Želja za progresom, nekontrolisana eksploatacija prirodnih dobara, tehnološki i infrastrukturni napredak, pored pozitivnih imali su i negativne efekate, koji su od globalne zajednice prepoznati tek krajem prošlog vijeka.

Samit u Rio De Žaneiru iz 1992. godine usvojio je Okvirnu konvenciju UN o klimatskim promjenama, i time konstruisao institucionalni i normativni okvir za borbu protiv klimatskih promjena. Samit je stvorio uslove usvajanju Kjoto Protokola iz 1997, koji je proširio Okvirnu konvenciju. Države potpisnice su se obavezale na smanjenje emisije gasova sa efektom staklene bašte, prije svega CO2.

Kjoto protokol prethodio je usvajanju Pariskog sporazuma iz 2016, jednog od najznačajnijih multilateralnih dokumenata usvojenih u prethodnoj deceniji. Pariski sporazum mjenja energetsku paradigmu i ustaljene obrazace djelovanja, kako bi se povećanje globalne temperature ograničilo na ispod 2°C, uz nastojanje da ono bude na nivou od 1.5°C. Pariski sporazum je obavezujući za sve države koje su ga ratifikovale. Crna Gora je ratifikaciju okončala u Skupštini 11. oktobra 2017. godine.

Pariski sporazum afirmisao je lidersku poziciju Ujedinjenih nacija i multilateralizam kao najbolji model za planiranje održive budućnosti i brige za čovječanstvo. On je u potpunosti kompatibilan i nadgrađuje Ciljeve održivog razvoja UN, koji se odnose i na klimatske promjene i potrebu čovjeka za ekološki prihvatljivim ambijentom.

Takvu ulogu Ujedinjenih nacija prihvatila je i Evropska unija, koja je krajem 2019. godine usvojila Evropski zeleni dogovor, čiji je cilj Evropa kao prvi klimatski neutralan kontinent do 2050. godine. Ovaj dokument pokriva sve sektore ekonomije Evropske unije, a posebno se fokusira na saobraćaj, transport, energetiku, poljoprivredu, industriju i informaciono-komunikacione tehnologije. Kroz Evropski zeleni dogovor u aprilu 2021. postignut je kompromis na nivou EU za usvajanje evropskog Zakona o klimi.

Pošto Zapadni Balkan, kome pripada i Crna Gora, teži članstvu u Evropskoj uniji, postignuta je saglasnost svih njegovih šest država o negativnom uticaju klimatskih promjena. Tako su države Regiona usvajanjem Zelene agende za Zapadni Balkan, na samitu Berlinskog procesa u Sofiji novembra 2020, preuzele obavezu sprovođenja mjera sprječavanja klimatskih promena i daljeg zagađenja, održivog energetskog razvoja i zaštite biodiverziteta, mobilnosti i cirkularne ekonomije, održive poljoprivrede i proizvodnje hrane. Zelena agenda za Zapadni Balkan u potpunosti je kompatibilna sa Evropskim zelenim dogovorom i važna je za proces pristupanja EU.

Crna Gora je još 20. septembra 1991. godine u Skupštini usvojila Deklaraciju o ekološkoj državi, a Ustavom iz 1992. u članu 1. definisana je kao demokratska, socijalna i ekološka država, što je proklamovano i Ustavom iz 2007, usvojenim nakon obnove državne nezavisnosti. Crne Gore je odlučna da u potpunosi, uz učešće i posvećenost svih, primijeni ova ustavna opredjeljenja. Crna Gora i region Zapadnog Balkana biće pouzdan partner održive i zelene budućnosti.

Uz želju da Forum doprinese boljem razumijevanju ovog procesa i rezultira konkretnim inicijativama, iskazujem poštovanje učesnicima i organizatoru.

Hvala na pažnji.
opširnije
28.06.2021.

Raniji predsjednik Crne Gore Filip Vujanović na Forumu o Zapadnom Balkanu
Raniji Predsjednik Crne Gore Filip Vujanović učestvovao je na Forumu „Procjena Zapadnog Balkana: Put naprijed“ u okviru panela „Regionalne perspektive“. Na panelu koji su moderirali raniji predsjednik Vlade BiH Zlatko Lagumdžija i predsjednica Nacionalnog komiteta za američku vanjsku politiku Suzan Eliot, pored ranijeg Predsjednika Vujanovića su učestvovali: raniji Predsjednik Sjeverne Makedonije Branko Crvenkovski, raniji Predsjednik Albanije Bujar Nišani, ranija predsjednika Vlade Hrvatske Jadranka Kosor, raniji predsjedavajući Predsjedništva BiH Mladen Ivanić i raniji predsjednik Vlade Srbije Mirko Cvetković. U svom izlaganju, raniji Predsjednik Crne Gore je izjavio:

Uvažene kolege,
Dragi Zlatko,

Prije svega, iskaz poštovanja organizatorima iz Nacionalnog komiteta za američku vanjsku politiku, Nizami Gandžavi međunarodnog centra iz Azerbejdžana i Fondaciji društva zajedničkih vrijednosti iz Sarajeva za organizaciju ovog susreta, koji je vjerovatno najava da se vraćamo klasičnim sastancima i da napuštamo video konferencije i video panele.

Želim da odgovorim na pitanje koje je u naslovu ovog panela - kakva je perspektiva Zapadnog Balkana i kako naprijed. Odgovor je vrlo jasan, odgovor nema alternativu i odgovor doživljavam kao obavezu. Dakle, Zapadni Balkan u Evropskoj uniji kao potreba Zapadnog Balkana, jer nema stabilnosti, sigurnosti i perspektive Zapadnog Balkana kao kad je u Evropskoj uniji. Ali i Zapadni Balkan kao potreba Evropske unije, jer ona ne može biti ni cjelovita ni globalno konkurentna ukoliko nije u svojoj punoći. A njene punoće nema ukoliko nema Zapadnog Balkana u njoj.

Ta perspektiva je i obaveza, koja je konstituisana u novembru prošle godine na samitu Zapadni Balkan - Evropska unija, koji je organizovan u okviru Berlinskog procesa pod pokroviteljstvom Njemačke i kancelarke Angele Merkel, u suorganizaciji Bugarske i Sjeverne Makedonije. Samit je rezultirao Deklaracijom o zajedničkom ekonomskom tržištu i zajedničkoj ekološkoj agendi. I jedna i druga, po običaju ovih prostora, da se dobre vijesti i kvalitetne poruke slabije čuju i kraće traju, ostale su bez adekvatnog odijeka, iako su finale jednog važnog procesa, koji je trajao od 2014. godine.

Dužan sam da se podsjetim i da nas podsjetim, posebno predsjednika Hrvatske Iva Josipovića, da smo nakon ulaska Hrvatske 1. jula 2013. godine u EU imali inicijativu predsjednika Josipovića i Boruta Pahora, da formiramo jednu, po mom doživljaju, najbolju regionalnu inicijativu – Brdo-Brioni i da na njoj obezbijedimo učešće najviših zvaničnika država Evropske unije i Evropske komisije.

Prvi takav samit održan je nakon samo 25 dana na Brdu kod Kranja, uz učešće predsjednika Francuske Fransoe Olanda. Sljedeći, izuzetno važan sastanak je bio u Dubrovniku 15. jula 2014. godine, uz učešće kancelarke Merkel, nakon koga je za manje od mjesec dana otada održana konferencija o Zapadnom Belkanu u Berlinu i zvanično ustanovljen Berlinski proces.

Taj Berlinski proces je odmah uputio poruku da pristup Evropskoj uniji državama Zapadnog Balkana treba da bude individualan, ali da moramo da pokažemo saradnju. Saradnju u oblasti ekonomije, u oblasti obrazovanja, u oblasti kulture i u oblasti nauke. opširnije
23.04.2021.

Autorski tekst ranijeg Predsjednika Crne Gore Filipa Vujanovića
Raniji predsjednik Crne Gore Filip Vujanović objavio je 21. aprila 2021. godine autorski tekst u Global Times-u, analizirajući inicijativu Pojas i put i crnogorska iskustva u saradnji sa kineskim kompanijama angažovanim u izgradnji crnogorskog autoputa.

Optuživanje Kine za stvaranje ‘dužničke zamke’ Crnoj Gori neutemeljeno

Vlade Crne Gore iskazala je očekivanje da joj Evropska unija pomogne u vraćanju kredita za autoput kineskoj EXIM banci. Ovo je izazvalo brojne optužbe medija (a ne samo njih) za globalno važnu kinesku Inicijativu pojasa i puta. Brojni mediji obnavljaju, pa i jačaju, kritiku ovog projekta, neosnovanim optužbama za navodnu namjeru “dužničke zamke". Neosnovano se tvrdi da Crna Gora može postati ekonomski zavisna od Kine, stvarajući prostor političkog uticaja i zavisnosti.

Ocjenjujući ove optužbe neutemeljenim, već sam saopštio mišljenje o vrijednosti Inicijative pojasa i puta. Ova Inicijativa je globalno vrijedna, afirmiše multilateralizam, i šansa je za jačanje regionalne povezanosti i razvojna prilika za države koje su joj se pridružile.

Inicijativu pojasa i puta Predsjednika NR Kine Xi Jinpinga smatram velikom prilikom za države učesnice da iskoriste atraktivne i povoljne finansijske aranžmane. Na taj način daje se impuls razvoju strateški važnih infrastrukturnih projekata, unapređuje regionalna povezanost, uz posebno vrednovanje multilateralizma, i intenzivira ekonomska, kao i saradnja u brojnim drugim oblastima.

NR Kina je preko svojih banaka osigurala najpovoljnije i najkonkurentnije kredite, ponudila ugledne izvođače i dala mogućnost domaćim podizvođačima da učestvuju u tim projektima. Kroz kineske kredite i izvođače, i lokalne podizvođače, ova Inicijativa je sjajna prilika za ekonomski i ukupni razvoj.
opširnije
27.03.2021.

Raniji Predsjednik Crne Gore Filip Vujanović na video konferenciji o Balkanskom i Korejskom poluostrvu
Raniji predsjednik Crne Gore Filip Vujanović učestvovao je na video konferenciji o Balkanskom i Korejskom poluostrvu, u organizaciji Federacije univerzalnog mira (UPF). Pored ranijeg predsjednika Vujanovića, panelisti na video konferenciji su bili: Alfred Mojsiu, raniji predsjednik Albanije, Ho-Jin Li, vršilac dužnosti predsjednika koreanske Asocijacije Ujedinjenih nacija, Hjung-Suk Kim, bivši pomoćnik ministra za ujedinjenje Koreje i Hung-Sun Park, profesor i ekspert u oblasti Ujedinjenih nacija. Moderator događaja bio je Lufti Derviši, direktor Transparency International Albania. U svom obraćanju, raniji Predsjednik Filip Vujanović izjavio je sljedeće:

Vaše ekselencije,
Dame i gospodo,
Dragi prijatelji,

Federacija univerzalnog mira (UPF) u kontinuitetu je pomogala prevazilaženje izazova regiona Zapadnog Balkana, pa je zadovoljstvo učestvovati na ovoj konferenciji. Posebno su važni napori UPF za trajno pomirenje, ne samo na Balkanu i Korejskom poluostrvu, već i globalno.

Tema današnjeg vebinara je veoma značajna zbog iskustava Balkanskog i Korejskog poluostrva u postizanju trajnog mira i stabilnosti. Ova su iskustva bogata i različita zbog istorijske, demografske, ekonomske, geografske, ideološke, religijske i druge različitosti ova dva poluostrva.

Svakako da razlike među državama Balkanu višestruko nadmašuju one između Južne i Sjeverne Koreje. Ključna je i najsnažnija razlika dvije države Korejskom poluostrvu je ideološka i nema regiona u međunarodnoj zajednici u kome je ona tako i toliko izražena.

Bez obzira na razlike, dva poluostrva imaju najmanje tri sličnosti koje utiču na njihovu sadašnjost i budućnost.

Prva sličnost je u geostrateškom i geopolitičkom značaju ovih poluostrva na globalnom nivou. U novijoj istoriji Balkansko i Korejsko poluostrvo bili su interesna sfera najvećih svjetskih sila. Ranije,SSSR, Sjedinjenih Američkih Država i Japana, a sada prvenstveno NR Kine i Sjedinjenih Država, a donekle i Rusije. Danas je Korejsko poluostrvo jedan od ključnih ekonomskih partnera i SAD-a i NR Kine, Južna Koreja jedan je od najvećih digitalnih i ekonomskih globalnih sila, a u obje države su stacionirane jake bezbjednosne snage radi očuvanja mira. Balkan je, s druge strane, istorijski gledano, oduvijek bio raskrsnica Istoka i Zapada, hrišćanstva i islama, Evrope i Azije. Sada od Balkana često značajno zavisi stabilnost evropskog kontinenta.

Druga sličnost je težak i tragičan XX vijek obilježen ratnim razaranjima, podjelama i velikim ljudskim žrtvama i stradanjima. Početkom XX, vijeka Koreja je bila okupirana od Japana, nakon čega se na tom prostoru vodio Rusko – Japanski rat, poslije koga se Koreja borila za nezavisnost. Na Balkanu je bilo pet ratova. Dva Balkanska, Prvi i Drugi svjetski rat i rat tokom raspada bivše Jugoslavije..

Korejsko poluostrvo u ratu s početka 50-tih godina podjeljeno je na dvije države, a u ratu je stradalo više od 2,5 miliona ljudi, uz masovna razaranja od kojih se Korejsko poluostrvo još oporavlja. Dok je rat između Južne i Sjeverne Koreje posledica ideoloških diskrepanci istog naroda i različitih geopolitičkih interesa najvećih sila tog vremena, rat tokom dezintegracije bivše Jugoslavije pokrenut je i vođen na talasima ekstremnog nacionalizma koji je uvjek i svuda donosio nesreće. Taj rat je ostavio dubok trag na odnose država Zapadnog Balkana, a njegova zaostavština usporava iskreno i trajno pomirenje. Jednako tako, ovi sukobi su ostavili nesagledljive posljedice na ekonomski i ukupni društveni razvoj, na ljudska prava i slobode ali i odnose među državama Zapadnog Balkana. Poremećenost odnosa, različiti nivo ljudskih prava i različiti ekonomski i ukupni razvoj karakterišu i odnose Južne i Sjeverne Koreje.

I treća, možda i najznačajnija sličnost ova dva globalno važna regiona je njihova potreba za trajnim mirom. Iskustvo i istorija opominju i Balkan i Koreju da rat nije sredstvo za rješavanje otvorenih pitanja i nesuglasica, već da on samo doprinosi razaranjima, produbljivanju problema i velikim ljudskim žrtvama. Nedavna prošlost i bolna istorijska iskustva, kako na Balkanu, tako i na Korejskom poluostrvu, najbolji su pokazatelj neophodnosti mira kao najviše vrijednosti. Mir i pomirenje, nije lako dostići, ali je nužno insistirati na njemu i promovisati ga. Nadam se da će i ova konferencija tome doprinjeti.

Hvala na pažnji. opširnije
10.01.2021.

Saopštenje za javnost
Povodom zloupotrebe moje čestitke, kao Predsjednika Crne Gore, prema obilježavanju 9. januara, Dana Republike Srpske, zbog odnosa prema javnosti obavještavam o sljedećem:

Čestitku sam uputio 2011. godine na poziv da prisustvujem svečanom obilježavanju, a prije nego je 2016. godine ovaj datum od Ustavnog suda Bosne i Hercegovine proglašen neustavnim zbog diskriminatorskog karaktera, na inicijativu tadašnjeg člana Predsjedništva Bosne i Hercegovine Bakira Izetbegovića.

Svoj odnos poštovanja suvereniteta i teritorijalnog integriteta Bosne i Hercegovine, njenih entiteta, konstitutivnih naroda i građana iskazivao sam u svim prilikama, imajući zadovoljstvo da budem domaćin brojnih posjeta članova i predsjedavajućih Predsjedništva Bosne i Hercegovine, a i da više puta posjetim Bosnu i Hercegovinu, posljednji put u zvaničnoj posjeti, u martu 2017. godine. opširnije
19.11.2020.

Raniji Predsjednik Crne Gore na video konferenciji o Zapadnom Balkanu
Raniji predsjednik Crne Gore Filip Vujanović učestvovao je na video konferenciji posvećenoj odnosima na Zapadnom Balkanu, u ko-organizaciji Nacionalnog komiteta za američku vanjsku politiku, međunarodnog centra Nizami Gandžavi i Fondacije društva zajedničkih vrijednosti. Pored ranijeg Predsjednika Crne Gore, na konferenciji su učestvovali i Zlatko Lagumdžija, raniji predsjednik Vijeća ministara i ministar vanjskih poslova Bosne i Hercegovine, Mirko Cvetković, raniji predsjednik Vlade Srbije, Džon Konorton, sekretar Nacionalnog komiteta za američku vanjsku politiku i Metju Nimec, raniji specijalni izaslanik američkog predsjednika Bila Klintona za medijaciju u sporu o imenu između Grčke i Sjeverne Makedonije. Moderatorka video konferencije bila je Suzan Eliot, predsjednica i direktorka Nacionalnog komiteta za američku vanjsku politiku.

Teme video konferencije bile su sudbina Mini Šengen inicijative u svijetlu Ekonomskog i investicionog plana za Zapadni Balkan predstavljenog u oktobru, kao i konkretni predlozi za saradnju u narednom periodu između država regiona Zapadnog Balkana na putu evropske integracije.

U odnosu na prvu temu video konferencije i sudbinu inicijative Mini Šengen, raniji predsjednik Filip Vujanović je konstatovao da je ideja Mini Šengena prošlost i da je postala nepotrebnom nakon posljednjeg Samita država Zapadnog Balkana u Sofiji, organizovanog u okviru Berlinskog procesa, uz kopredsjedavanje Bugarske i Sjeverne Makedonije. Odnos Evropske unije prema Zapadnom Balkanu dobio je jasne i snažne okvire kroz inicijativu Berlinskog procesa. Ova inicijativa pokrenuta je u avgustu 2014. godine od strane njemačke kancelarke Angele Merkel. Mjesec dana ranije, ona je učestvovala na Samitu Brdo – Brioni inicijative u Hrvatskoj, u okviru kojeg su predsjednici država Zapadnog Balkana, Hrvatska i Slovenija iskazali jasno očekivanje za snažnijom i konkretnijom podrškom Evropske unije Zapadnom Balkanu.

Nakon višegodišnje saradnje i brojnih samita lidera država Zapadnog Balkana i EU, Berlinski proces je dobio jasno usmjerenje na Samitu u Sofiji, 10. novembra 2020. Na tom Samitu usvojene su dvije Deklaracije: o Zajedničkom regionalnom tržištu i Zelena agenda za Zapadni Balkan. Obavezom konstituisanja Zajedničkog regionalnog tržišta, lideri država Zapadnog Balkana obavezali su se na zajednički trgovinski, digitalni, investicioni, inovacioni i industrijski prostor. Ovim se olakšava i ubrzava slobodno kretanje ljudi i promet kapitala, roba i usluga uz prednost digitalne povezanosti. Sve ove vrijednosti su stavljene u funkciju saniranja posljedica pandemije COVID-19. Uz Deklaraciju je prihvaćen i Akcioni plan za njeno sprovođenje sa utvrđenim obavezama i rokovima. Crna Gora će sigurno biti pouzdan partner poštovanja ovih kapitalno važnih sporazuma EU i Zapadnog Balkana.

Može se konstatovati da je zahvaljujući Berlinskom procesu i Evropskoj uniji prihvaćena obaveza konstituisanja Zajedničkog regionalnog tržišta, koje obuhvata sve ono što je bila ambicija Mini Šengena, opredjeljujući mnogo širi sadržaj saradnje od onog koji je predviđao Mini Šengen. Inicijativa Mini Šengen imala je dobar cilj - snažnije regionalno povezivanje država Zapadnog Balkana, ali loš način za realizaciju tog cilja, jer je, na jednakom nivou i odmah, morala uključiti Crnu Goru, Bosnu i Hercegovinu i Kosovo. Zaključujući prvi dio diskusije, raniji predsjednik Filip Vujanović konstatovao je da je konstituisano Zajedničko regionalno tržište dobar okvir i snažna šansa za dalje regionalno povezivanje.

Raniji predsjednik Crne Gore Filip Vujanović ukazao je na brojne mogućnosti koje za implementaciju Zajedničkog regionalnog tržišta pruža nedavno predstavljeni Ekonomsko-investicioni plan Evropske komisije. Ovaj plan predstavlja dobru priliku za poboljšanje regionalne saradnje na svim poljima, prvensveno kroz bolju infrastrukturnu i energetsku povezanost, koja uz digitalnu transformaciju predstavlja ključni segment unapređenja biznis ambijenta na Zapadnom Balkanu i šansu za privlačenje stranih investicija.

Govoreći o evropskoj i evroatlantskoj perspektivi Crne Gore i regiona, raniji predsjednik Crne Gore Filip Vujanović podsjetio je da je Crna Gora kredibilan član NATO-a i da je najviše odmakla na putu ka članstvu u EU, sa svim otvorenim i tri privremeno zatvorena poglavlja. Kazao je i da projekat Evropske unije ne može biti uspješno zaokružen bez Zapadnog Balkana. Kao ključne elemente za snaženje evropske perspektive Zapadnog Balkana i unapređenje regionalnih odnosa raniji predsjednik Filip Vujanović prepoznao je potrebu ispunjenja prethodno dogovorenih obaveza i bolji nivo realizacije ugovorenih projekata, i zaključio da se upravo pitanjima projektne implementacije u kontekstu jačanja regionalne saradnje u narednom periodu mora proaktivnije pristupiti. opširnije
13.10.2020.

Raniji Predsjednik Crne Gore na online konferenciji Igmanske inicijative
Raniji predsjednik Crne Gore učestvovao je na online Konferenciji posvećenoj obilježavanju dvije decenije djelovanja Igmanske inicijative. Na predsjedničkom panelu koju je moderirao Aleksandar Popov, ko-predsjednik ove injcijative, uz ranijeg predsjednika Vujanovića, učestvovali su i raniji predsjednik Hrvatske Stjepan Mesić, Srbije Boris Tadić, raniji predsjedavajući Predsjedništva BiH Mladen Ivanić i raniji predsjednik Vlade Srbije Mirko Cvetković. Odgovarajući na pitanje moderatora kakvi su aktuelni odnosi drźava Dejtonske četvorke i šta bi trebalo učiti da se poboljšaju, raniji predsjednik Crne Gore Filip Vujanović je konstatovao:

Očigledno je da se nije u cijelini ostvarila namjera maksimalne normalizacije odnosa Crne Gore, Srbije, Bosne i Hercegovine i Hrvatske koja je saopštena kroz zajedničku izjavu na Konferenciji u Zagrebu 17. novembra 2000. godine, na kojoj je formirana Igmanska inicijativa. Konferencija je završena potpisom zajedničke izjave u kojoj je konstatovana potreba pune normalizacije odnosa država Dejtonske četvorke kroz granični režim šengenskih država, slobodnu trgovinu i demilitarizaciju. Nijedan od tih ciljeva nije značajnije ostvaren, a brine pojačano naoružavanje u nekim državama regiona koje ne pokazuje ambiciju demilitarizacije. Crna Gora, kao članica NATO-a, nema potrebe za militarizacijom jer je ušla u sistem kolektivne bezbjednosti koje članstvo u NATO obezbjeđuje punu sigurnost članicama.

Region Dejtonske četvorke i Zapadnog Balkana opterećuje brojna otvorena bilateralna pitanja uz nizak nivo regionalne saradnje.

Otvorena pitanja treba rješavati dijalogom kroz postizanje sporazuma. Crna Gora je pokazala svoju posvećenost tome i uspjeh u sporazumjevanju. Sa Srbijom kroz Beogradski sporazum iz marta 2002 godine, kojim je obezbijedila pravo na referendum o državnom statusu. Sa Hrvatskom kroz Sporazum o privremenom režimu na prostoru Prevlake, iz decembra 2000. godine, koji je faktički kreirala Crna Gora, iako ga je formalno potpisao ministar inostranih poslova tadašnje SR Jugoslavije, a koji Crna Gora i Hrvatska dosljedno primjenjuju. I sa Bosnom i Hercegovinom kroz Ugovor o državnoj granici iz avgusta 2015. godine, koji je prvi ugovor o ovom osjetljivom pitanju između država bivše Jugoslavije.

Saradnja između država Dejtonske četvorke, kao i između država Zapadnog Balkana, može se podići na veći nivo samo intezivnijom bilateralnom i regionalnom saradnjom. Države Zapadnog Balkana su se na regionalnu saradnju obavezale na Samitu Berlinske inicijative u Trstu u julu 2017. godine, Sofijskom deklaracijom sa Samita EU - Zapadni Balkan u maju 2018. godine i na Samitu Berlinskog procesa posvećenog Zapadnom Balkanu u Londonu, u julu 2018. godine. Države Zapadnog Balkana su se na ovu regionalnu saradnju obavezale u oblasti ekonomije, obrazovanja, kulture, nauke, istraživanja i inovacija. Pošto će dinamika evroposke integracije država Zapadnog Balkana očigledno zavisiti i od posvećenosti regionalnoj saradnji, trebalo bi se nadati da će ona biti intezivirana. Toj saradnji bi trebalo da doprinesu i regionalne inicijative kao što je Igmanska Inicijativa i Podgorički klub, sui generis regionalna iniciativa ranijih predsjednika država Zapadnog Balkana i Hrvatske i Slovenije. Podgorički klub je to pokazao suorganizaciom sa Ministarstvom nauke Vlade Crne Gore na Forumu u Ulcinju u aprilu prošle godine koji je bio posvećen regionalnoj saradnji država Zapadnog Balkana u oblasti nauke, istraživanja i inovacija. opširnije
Prethodni
Predsjednik Crne Gore Filip Vujanović, Cetinje 20. maj 2013. godine

Himna Crne Gore

Himna Crne Gore

 

Da li podržavate stav Predsjednika da su ekonomska i socijalna pitanja prioritet Crne Gore
da
ne



Copyright 2003 © Predsjednik Crne Gore
Powered by Internet Crna Gora